Kekik ( Thymus serpyllum
, Thymus vulgaris ) Çimenlik tarla kıyılarında, orman kıyılarında,
ve
çayırlardaki karınca yuvalarının üstünde yer almaktan hoşlanır.
Güneş ve sıcak istediği için, toprak sıcaklığının fazla olduğu kayalık
ve dağlık bölgelere çoğalır. Güneşli öğlen sıcaklarında menekşe renkli
çiçeklerinden yayılan güzel koku, arıları ve böcekleri kendisine çeker.
Kendilerine özgü bir kokuya sahip olan bu çiçekler beni çocukluğumdan
beri etkilemiştir. Ülkemizde kekik adı altında Origanum (Mercanköşk türleri)
türlerinden elde edilen drogun satışı yapılmaktadır. Gerçek kekik bizim
burada bahsettiğimiz ve Avrupa'dan ithal edilen drogdur.
Bileşim : Eterli
uçucu yağ; Thymol (%50 civarında), Carvacrol , Borneol , Cymol , Pimen
, Tanen ve flavonlar içerir.
Kullanım Alanları
: Öncelikle baharat olarak kullanılır. Yağlı ve ağır yemeklerin tadını
zenginleştirir., sindirimi kolaylaştırır. Şifalı bitki olarak kekik
; öncelikle kramp çözücü, dezenfekte edici ve balgam
söktürücü olarak kullanılır. Akciğer ve bronşlar, mide ve
bağırsaklar, kekiğin başlıca kullanım alanlarıdır. Bitkinin önemli
etken maddesi olan eterli uçucu yağlar kana karışıp, bronşiyal kasları
etkileyerek, krampları çözebilir. Aymı zamanda o bölgelerde
bakteri oluşumunu önler. Öksürük ve üst solunum yolları iltihabında
çay içimi ve gargara biçiminde kullanılmalıdır.
Kekik iştah açar ve sindirim sistemini uyarır. Sindirim
sisteminde görülen ekşimeler ve kramplı ağrılar bir bardak kekik
çayı ile geçiştirilebilir, kötü kokulu ve yumuşak dışkı normalleşir.
Boğmaca ve öksürük, sinir sistemi zafiyeti, romatizma
ve bağırsak hastalıklarına karşı, çay içiminin
yanısıra, kekik banyoları da çok
yararlıdır. Güçzüz, zayıf ve solgun çocuklara da kekik
banyosu yaptırılabilir. Kekik çayı ile ayrıca
adet kanamaları dengelenebilir, adet zamanlarındaki kramplı
ağrılar geçiştirilebilir, ergenlik sivilceleri iyileştirilebilir.
kekik çayı içimi ve kekikle karıştırılmış bal yenmesiyle
organizma güçlendirilebilir ve dengeye kavuşturulabilir. Kekik
tentürü friksiyonları ile ( ovarak sürme ) romatizmal ağrılar , sinirsel
rahatsızlıklar ve organ titreklikleri tedavi edilebilir. Sıcak
kekik yastıkları ağrılı bölgenin üstüne konularak büyük rahatlıklar
sağlanabilir. Bu küçük bitki yastıklarını herkes hazırlayabilir. Kekik
, öksürük ve mide rahatsızlıklarına karşı başka bitkilerle karıştırılarak
daha da başarılı biçimde kullanılabilir.
Kekik çay ı , bedenin değerli organlarını
temizler.” Sabahları kahve veya çay yerine bir bardak kekik
çayı içen, etkisini kısa sürede fark edecektir: Zeka keskinliği, midede
rahatlık, sabah öksürüğüne tutulmamak ve genel bir rahatlık. Kekik
, papatya ve civanperçemi
, güneşli havada toplanıp, bir kuru bitki yastığı
hazırlanır. Bu yastığı uygularken, bir yandan da aynı bitkilerin karışımından
hazırlanmış çay içildiğinde, sinirsel yüz ağrıları iyileşir. Eğer
aynı zamanda kramp da varsa, kurutulmuş kurtpençesi
yastığı uygulamak gerekir. 79 yaşındaki bir çiftçi, 27 yıldır ağır
bir sinirsel yüz ağrısı
çekmekteydi. Hatta, birkaç kere yüz ameliyatı bile geçirmişti. Bu hastalığa,
bir gün sırılsıklam eve geldiğinde, kurulanma olanağı bulamadan yine dışarı
çıktığında yakalanmış. Hastalığın son zamanlarında, ağzının bir ucu,
büyük ağrılar eşliğinde kulağına kadar çekilmişti. İlk olarak
İsveç iksiri kompresleri hafif bir rahatlık
sağladı. Ama yukarıda belirtilen bitkiler güneşli havada toplandıktan
sonra hazırlanan bitki yastığı uygulandığında,hızla
büyük bir düzelme başladı. Sağlığına tam olarak kavuştuktan sonra da
bu bitkilerin çayını içmeyi sürdürdü ( Referans1 ) . Çocuğum
4 yaşlarında iken geçirmiş olduğu tifo hastalığından sonra bir
türlü kendine gelememişti. İki yıl sonra bir gün, tanıdığımız birinin
önerdiği kekik banyosunda 20 dakika kaldıktan
sonra, banyodan çıkardığım sanki başka bir çocuktu. Sanki bir mantonun
düğmesi açılmışçasına, çocuğumun üstündeki tüm hastalıklar sıyrılıverdi
ve o günden sonra da gözle görülür bir biçimde güçlenip serpildi (M.Treben
: Referans1 ) . Kekik , çiçeklenme zamanı olan haziran- ağustos
arasında toplanır ve öğlen sıcağında toplananları en etkili olanlarıdır.
Kekik yağı , kötürümlükte, kalp krizlerinde, organ
sertleşmesinde ( skleroz ), kas erimesinde, romatizmada ve burkulmalarda
kullanılabilir. Mide ve dölyatağı kramplarında bitkinin içten
ve dıştan kullanılması önerilir. Günde 2 bardak kekik çayı
içilmelidir. Dıştan kullanıldığında, bitkilerin sap ve çiçeklerinden
hazırlanmış bir kuru bitki yastığı uygulanmalıdır.
Yatmadan önce bu yastık sıcak hava ile ısıtılır (kaloriferin üzerine koyarak
veya saç kurutma makinası kullanılabilir) ve midenin veya dölyatağının
(rahim) üstüne koyulur. Tümörlerde, eziklerde ve eskimiş romatizmalarda
da bu yastık önerilir. Solunum yolları hastalıklarında, kekik
, sinirliot ile birlikte çok eski zamanlardan
beri kullanılmakta olan etkili bir yöntemdir. Balgamlı bronşitlerde,
bronşiyal astımda ve hatta boğmacada, kekik ile sinirliot
karışımını çayı, limon ve nöbet şekeri ile karıştırılarak, günde
4-5 bardak içilmelidir. Zatürre tehlikesine karşı bu çay saatte
1 yudum içildiğinde etkisini gösterecektir. Çok şükür ki, kekik pek çok
kişi tarafından
hala anımsanmaktadır. Ama buna karşın, buzdolabından alınan su ve meşrubatların
çocuklara içirilmesiyle, onların kronik bronşit hastası olabilecekleri
hiç düşünülmüyor. Bu tür hastalıklar, daha sonraki yıllarda en ağır amfizemlere
ve soluk alma zorluklarına neden olabiliyor. Kekik'in, alkol bağımlılığına
karşı kullanılabileceğini de unutmamak gerekir. Bir avuç dolusu bitki,
1 litre kaynar suda haşlanır ve demlenmesi için 2 dakika beklenir. Çay
termosa koyulur ve hastaya 15 dakikada 1 yemek kaşığı içirilir. Sonra
mide bulanması, kusma, dışkı ve idrar çıkarma, terleme, yemek ve içmek
için duyulan büyük iştah izler. Bu uygulama doğal olarak bir kerede kalmamalı
ve gerektiğince yinelenmelidir. Kekik , sara krizlerine karşı da önerilir.
Günde 2 bardak içilen bitki çayı yalnızca krizler arasında değil, yıl
boyunca, 10 günlük aralarla 2-3 haftalık kürler halinde uygulanmalıdır.
UYARI
:
Kekik , içerisindeki en etkili madde olan eterli uçucu yağın ( Thymol
) yitirilmemesi için hiçbir zaman kaynatılmaz! Hamilelerin (Düşükleri
kolaylaştırır ve bebeğin rahimden çıkmasını çabuklaştırır.) ve guatr
hastalarının kullanmaması tavsiye edilir. Önerilen dozlar aşılmadığında,
bilinen hiçbir yan etkisi yoktur. Fakat kekik yağının içten kullanımında
aşırılığa kaçılması, tiroid bezinin işlevini arttırabilir. Kekik çayı
içimi ise böyle bir duruma yol açmaz.
Kullanım Biçimleri :
Çay hazırlamak : Yarım veya bir tatlı
kaşığı kurutulup, ince kıyılmış kekik,orta boy bir su bardağı dolusu kaynar
suyla haşlanır, üstü kapatılarak 8-10 dakika demlendirilir ve süzülür.
Günde 2-3 bardak yeni demlenmiş olarak, aç karnına veya öğün aralarında,
soğutulmadan ve yudumlanarak içilir.
Kekik Banyosu:
70-100 gr kurutulmuş kekik bir tülbentin içine gevşekçe bağlanarak 2-3
litre soğuk suya eklenir. Kaynama derecesine kadar ısıtıldıktan sonra
(kaynatılmaz), üstü kapalı olarak 15 dakika demlendirilir. Tülbentteki
posa iyice sıkıldıktan sonra sıcak banyo suyuna (Küvet) eklenir. Banyo
suyu sıcaklığı 37-38 derece arasında olmalıdır ve banyo süresi 15-20 dakikayı
aşmamalıdır. Bu süre boyunca küvet içerisinde oturularak yapılan banyodan
sonra üşütülmemeli ve bir bornoza sarılınarak yatakta bir süre dinlenilmelidir.
Kekik Tentürü : Öğlen güneşinde toplanmış ve ince kıyılmış
çiçekli dallar, gevşekçe, bir şişenin boğazına kadar doldurulur, üstüne
konyak veya 35-40 derecelik etil alkol, bitkilerin üstüne çıkana kadar
eklenir.14 gün boyunca, arada bir çalkalanarak, güneşli ve sıcak bir ortamda
bekletilir, sonra tülbentten geçirilerek süzülür. Koyu renkli şişelerde,
serin bir ortamda saklanmalıdır.
Bitki yastığı: Öğlen güneşinde toplanıp kurutulmuş
çiçekli dallar, ince kıyılarak keten bezinden yapılmış bir yastığa doldurulur
ve ağzı dikilir.yatmadan önce sıcak, kuru hava ile (Örnek : Kaloriferin
üzerinde veya saç kurutma makinası kullanılabilir) ısıtılır ve hasta organın
üstüne koyulur.
Kekik Yağı: Aynı
tentür işlemi gibidir, konyak yerine, sızma zeytinyağı kullanılır.
Bir şişenin içine doldurulan çiçeklerin üstüne sızma zeytin yağı eklenerek,
10 gün güneşte bekletilir ve kullanılacak kadarı süzülür.
Karışım: Öksürüğe
karşı, 2 ölçü kekik , 1 ölçü sinirliot ,
1 ölçü ezilmiş anason iyice karıştırılır.
Bir tatlı kaşığı bitki "Çay Hazırlamak" başlığı altında belirtildiği
şekilde demlenir ve balla tatlandırılarak, küçük yudumlarla içilir.
Referanslar:
1-"Gesundheit aus der Apotheke Gottes"
"Tanrı'nın Eczanesinden Saglık", Maria Treben
2- Türkiye'de
Bitkilerle Tedavi, Prof.Dr. Turhan Baytop, I.U Eczacılık Fak.
3-"Bir Yudum Sağlık", N.Eröztürk,Anahtar yayınları,İstanbul,2000
|