|
Kreatin , tüm memelilerin vücudunda olan bir maddedir ve arginin
, glisin ve metionin amino asitlerinden karaciğer, böbrekler ve
pankreasta üretilen bir amino asit türevidir. Amino asitler ise
bilindiği gibi protein moleküllerinin yapı taşlarıdır. Kırmızı
et ve balık gibi pekçok hayvansal gıda kreatin içerir. Bununla beraber
gıdalardaki kreatin miktarı küçüktür. 1 kg biftek sadece 1 gr kreatin
içerir. Halbuki yoğun bedensel aktivite veya spor yapan bir kişinin
günlük ortalama kreatin ihtiyacı 5-6 gr olup, bunun tamamının yiyeceklerden
karşılanması hemen hemen olanaksızdır. Yiyeceklerden karşılanmaya
çalışılsa bile beraberinde aşırı yağ ve kalori alımı da söz konusu olmaktadır.
Bu yüzden sadece ek gıda ürünleri ( Dietary supplement , sports
supplement ) vücuttaki yağ ve kalori miktarını artırmaksızın, vücudun
ihtiyacı olan kreatin miktarını karşılayabilirler.
Kreatin , vücudun enerji üretmek için kullandığı yakıt olan
ATP üretimine yardımcı olan ve aynı zamanda ani ve yüksek enerji
ihtiyaçlarını karşılayan bir maddedir (Protein). ATP , vücutta özellikle
beyzbol , futbol, voleybol, hentbol, koşu,
yüzme, bisiklet, dağcılık, güreş,boks
ve halter vb. gibi sporları yaparken yoğun şekilde kullanılır.
Kreatin sportif performansı artırır. Kreatin en fazla kas veya
adele dokularında birikir ve kasların özellikle sportif faaliyetler
(koşu, ağır kaldırma vs.) esnasındaki ani enerji ihtiyaçlarını karşılamak
için ATP ( Adonosine TriPphosphate )’nin yakılmasına
yardımcı olur. Amerika’da çeşitli sporcular üzerinde yapılan testlerde
28 gün boyunca düzenli kreatin alan sporcularda yağsız kas miktarında
ve kaldırılan ağırlıklarda, kreatin kullanmayan fakat aynı egzersizlere
katılan sporculara göre ortalama %51 oranında artış gözlenmiştir.
Kreatin kullanımının insan için güvenli olduğuna ait sayısız bilimsel
araştırma vardır. Yine yakın zamanda bir okul takımında yapılan, 28 gün
boyunca bir glikoz, taurin, sodyum ve potasyum fosfat çözeltisi içinde
günde 15,7 gr kreatin (oldukça yüksek bir doz) alan oyuncularda, süre
sonunda yapılan kan testlerinde tüm parametrelerin normal limitler arasında
olduğu ve karaciğere olumsuz bir etki olmadığı gösterilmiştir.
Kreatin, 1832 yılında bir Fransız bilim adamı tarafından keşfedildi.
Fakat 1923 yılına kadar vücuttaki kreatin ’in %95 inin kas dokularında
biriktiği bilinmiyordu. Kreatin ’in vücut üzerindeki etkileriyle ilgili
bir rapor 1926 yılında “ The Journal of Biological Chemistry ” dergisinde
yayınlandı. Uzunca bir süredir kreatin ’in etkisinin bilinmesine rağmen,
onun sportif performansı artırmak için ilk gerçek kullanımı 1992 Barcelona
(İspanya) Olimpiyatları’nda yapıldı. 1996 Yaz Olimpiyat’ında madalya
alan sporcuların ise ¾ (Dörtte üç) ‘ünün kreatin kullanması için iyi bir
sebep vardı: Çünkü işe yarıyordu, hatta çok işe yarıyordu.
Öyleyse nedir bu Kreatin ? Onun vücudumuzda karaciğer, böbrekler
ve pankreasta doğal olarak üretildikten sonra kan akışıyla kaslarımıza
taşınan ve kaslarımıza enerji sağlamak için kullanılan bir bileşik
olduğunu biliyoruz. Kaslarımıza ulaştığında “ Kreatin Fosfat ” ‘a
dönüştürüldüğünü ve bu yüksek güçlü metabolit’in kasların son enerji
kaynağı olan ATP ’leri üretmek için kullanıldığını da biliyoruz. Üstelik
diğer performans artırıcı steroids ve ilaçlardan farklı olarak; %100
doğal olduğunu ve çoğu yiyecekte de doğal olarak bulunduğunu, bu yüzden
de hiçbir sportif faaliyette ve uluslararası müsabakalarda yasaklanmadığını
da biliyoruz. Aksi taktirde et ve balık yenmesinin de yasaklanması gerekirdi.
Pek çok yiyecek, özellikle ringa, somon ve tuna balığı ile biftek bir
miktar kreatin içerir. Bununla beraber en iyi kreatin kaynağı “
Kreatinmonohidrat ” ‘tır.
Kreatin 2 hafta içerisinde yağsız kas miktarını önemli miktarda
artırır. Aynı zamanda yoğun egzersiz performansının gelişmesinden
ve enerji seviyesinin artırılmasından da o sorumludur. Yapılan
araştırmalarla; kreatin ’in enerji seviyesini, dayanıklılığı,
kuvvet ve dayanma gücünü artırdığı ispatlanmıştır. Üstelik,
kreatin yağsız kas miktarını artırırken yağ kaybını da hızlandırmaktadır.
Kreatin’e kimlerin ihtiyacı
vardır?
İlk
önce kreatin ’e, daha fazla enerjiye ve yağsız kasa gereksinimi olanların
ihtiyacı vardır. Daha sonra, vücudunu forma sokmak isteyenlerin,
yağsız kas miktarını artırmak isteyenlerin ve fazla yağ kütlerinden
kurtulmak isteyenlerin kreatin ’i kullanmaları tavsiye edilir. Son
olarak, yoğun fiziksel aktivite gerektiren bir işte çalışanlar,
fiziksel stres ve uzun süreli yorgunluğa maruz kalan kişiler ve
kreatin ’in inanılmaz sonuçlarından hoşlanan veya bu sonuçları arzu
eden kişiler onu rahatlıkla kullanabilirler.
Kreatin ne kadar dozda alınmalıdır?
Ve herhangi bir yan etkisi var mıdır?
1 . kullanım yöntemine göre;
ilk hafta kaslarınızın kreatin ’le doldurulması gerekir. Bunun için
800 mg’lık kapsüllerden günde 3 defa 5 kapsül (Toplam Doz: 12 gr) yemeklerden
önce (yemek aralarında) ve egzersizden sonra herhangi bir asidik
olmayan meyve suyu ile birlikte alınır (genellikle üzüm suyu tavsiye ediliyor
ama zorunlu değil). Daha sonraki haftalar günde 2 veya 3 defa (En az 4
saat arayla) 4 kapsülle devam edilir. (Toplam günlük doz: 6,4 – 9,6 gr)
2 .kullanım yöntemine göre
ise; ilk hafta kaslarınızın kreatin ’le doldurulması işlemi atlanarak
doğrudan günde 2 veya 3 defa (En az 4 saat arayla) 4 kapsülle (Toplam
günlük doz : 6,4 – 9,6 gr) başlanır ve devam edilir. Daha fazla doz almanıza
gerek yoktur.
E n
iyi sonucun; egzersiz veya sportif faaliyetten yaklaşık 1,5 saat önce
karkonhidrat esaslı bir yiyecek ile beraber alındığında ortaya çıktığı
da gözlemler arasındadır.
E n
iyi yönü de, kreatin ’in herhangi bir inceleme veya araştırmada aleyhine
bir yan etkinin rapor edilmiş olmamasıdır. Kreatin tamamen güvenli
ve etkilidir. Kreatin kesinlikle hiçbir zararlı veya toksik madde içermez.
Kreatin devamlı mı yoksa
periyodik olarak mı kullanılmalıdır?
B azı araştırmalar kreatin ’in periyodik olarak kullanılması gerektiğini
belirtirken bazıları da devamlı kullanılabileceğini belirtmektedirler.
Buna göre;
1- Yukarıda
açıklanan 1.kullanım yöntemine göre ilk hafta kaslar kreatin ’le doldurulur
ve 2-3-4 ve 5. hafta günlük 6,4-9,6 gr’lık dozla devam edilir (Toplam
6 hafta). Daha sonra hiç ara verilmeksizin istenilen süre kadar bu kullanım
şekli tekrarlanır.
2-
1. veya 2 kullanım yöntemine göre 6 hafta kreatin kullanımına devam edilir
sonraki 2 hafta için kreatin alımı tamamen durdurulur ve 9. haftadan itibaren
kullanıma tekrar başlanır.
UYARILAR :
Kreatin
kullanımı boyunca genellikle daha sık idrara çıkılır. Fakat bu durum kreatin
’le beraber alınan sıvılardan kaynaklanır . Bu yüzden endişelenmeniz gerekmez.
Ayrıca her kreatin alımı arasında (Her 4-5 kapsüllük veya 3,2-4 gr’lık
periyotlar arasında) en az 4 saat ara bırakmanız gerekir. Aksi
takdirde hafif karın ağrısı çekebilirsiniz. Böyle bir durumla karşılaştığınızda
yarım günle 2 gün arasında kreatin alımını durdurabilirsiniz.
Doğal Kas Güçlendirici (Kreatin) 800 mg'lık kapsüller halinde
T.C Tarım Bakanlığı'nın izniyle ithal edilmiştir.
Referanslar:
1- Greenhaff,
PL. Creatine and its application as an ergogenic aid. International
Journal of Sports Nutrition. 1995; 5 (Supplement):S100-10.
2- Greenhaff,
PL et al. Influence of oral creatine supplementation on muscle torque
during repeated bouts of maximal voluntary exercise in man. Clinical
Science. 1993;84:565-71.
3- Balsom,
PD et al. Creatine supplementation and dynamic high-intensity intermittent
exercise. Scandinavian Journal of Medicine and Sports Science. 1993;3:143-9.
4- Redondo,
DR et al. The effect of oral creatine monohydrate supplementation on
running velocity. International Journal of Sports Nutrition. 1996;6:213-21.
5- Burke,
LM. Effect of oral creatine supplementation on single-effort sprint
performance in elite swimmers. International Journal of Sports Nutrition.
1996;6:222-33.
6- Odland,
LM. Effect of oral creatine supplementation on msucle (PCr) and short-term
maximum power output. Medicine and Science in Sports and Exercise.1997;
29: 216-9.
|